บทความสัมภาษณ์หม่อมราชวงศ์ปรียางค์ศรี   วัฒนคุณ

สตรีผู้มีบุคลิกดีเด่น ประเภทนักสังคมสงเคราะห์

 

** คุณหญิงเริ่มงานสังคมสงเคราะห์มานานเท่าไหร่

    … ดิฉันเริ่มมาร่วมงานที่สภากาชาดไทยครั้งแรกเมื่อปี 2520  ในตำแหน่งเลขานุการกองหารายได้ (ปัจจุบันเปลี่ยนเป็น สำนักงานจัดหารายได้)  สมัยนั้นมีหม่อมกอบแก้ว อาภากร  ดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการกองฯทำงานกับท่านไม่กี่ปี ท่านก็ขอถอนตัวไป หลังจากนั้นดิฉันจึงได้มีโอกาสร่วมงานกับท่านผู้หญิงนวลผ่อง  เสนาณรงค์  ซึ่งเป็นผู้อำนวยการกองฯท่านต่อมา   ดิฉันได้เห็นแบบอย่างการทำงาน การวางตัว การเข้าสังคม รวมทั้งคำแนะนำคำสอนและความรู้เกี่ยวกับการจัดหางาน หารายได้ ซึ่งหาไม่ได้ในตำราจากท่านผู้หญิงนวลผ่อง  มาโดยตลอด  ถึงแม้จะเหนื่อยเพราะต้องทำงานเต็มเวลา แล้วยังต้องออกงานบ่อย แต่ในขณะเดียวกัน ก็รู้สึกสนุกที่ได้มีโอกาสพบปะกับผู้บริจาคผู้มีอุปการคุณ ผู้ให้การสนับสนุนตามงานต่างๆ เพื่อเชิญชวนให้บุคคลเหล่านั้นมาร่วมสนับสนุนงานของสภากาชาดไทย ถึงแม้ท่านผู้หญิงนวลผ่อง  ได้สิ้นไปแล้วดิฉันยังระลึกถึงคำแนะนำของท่านอยู่เสมอ และยังสานต่องานหารายได้ให้กับสภากาชาดไทยมาเป็นเวลาถึง 27 ปี 

 

 

**เป็นนักสังคมสงเคราะห์เวลาทำงานมีปัญหาบ่อยไหมและใช้วิธีแก้ปัญหาอย่างไร

    … ดิฉันคิดว่าการทำงานไม่ว่าเป็นสาขาอาชีพใด เป็นเรื่องธรรมดาที่ต้องพบกับปัญหาและอุปสรรคในการทำงาน แต่ละสาขาอาชีพก็ประสบแตกต่างกันไป เมื่อพบกับปัญหาและอุปสรรคก็ต้องหาแนวทางในการแก้ไขให้งานดำเนินต่อไปได้และเมื่อแก้ไขได้แล้ว เหมือนเป็นแรงผลักดันที่ทำให้เรารู้สึกมีพลังในการที่จะให้ทำงานก้าวหน้ายิ่งขึ้นไปอีก  งานหารายได้ที่ดิฉันรับผิดชอบนั้น เราต้องทำงานหนักมากขึ้น เพราะในปัจจุบันมีองค์กรการกุศลมากขึ้นทำกิจกรรมต่างๆ เพื่อหารายได้คล้ายคลึงกันจึงทำให้มีการแข่งขันกันเองสูงโดยที่ทุกแห่งต่างมีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะส่งเสริมและช่วยเหลือสังคมด้วยกันทั้งนั้น เป็นความหวังดีที่จะมอบสิ่งดีๆ คืนแก่สังคม  ยิ่งในสภาวะเศรษฐกิจที่ขัดเคืองเช่นนี้ การระดมทุนก็ยิ่งลำบากมากขึ้น เพราะประชาชนทุกคนต่างก็ต้องระมัดระวังเรื่องการใช้สอยของตัวเอง แต่หลายๆคนที่มีกำลังในการใช้จ่ายที่เพียงพอก็เข้าใจและเห็นว่าสภากาชาดไทย ต้องการเงินเพื่อนำมาใช้จ่ายในโครงการต่างๆที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม และผู้ด้อยโอกาส จึงยังมีคนบริจาคช่วยเหลืออยู่เสมอ  เมื่อมาทำหน้าที่ตรงนี้ สิ่งที่หนักใจคือ ต้องหาวิธีว่า จะหาเงินอย่างไรให้ได้มากที่สุด ต้องคิดว่าจะทำโครงการอะไรจึงจะเหมาะสมกับสภาวะเศรษฐกิจที่เป็นอยู่  เราจึงต้องพิจารณาอย่างรอบคอบทุกครั้ง โดยดูว่าอะไรที่จะเป็นประโยชน์ต่อสภากาชาดไทยอย่างแท้จริง  การจัดงานต่างๆ ก็ต้องพิจารณาว่ารายได้จะเข้ามาพอสมควรหรือไม่  กาชาดไม่มีการลงทุน แต่ว่าให้ขาดทุนก็ไม่ได้ ต้องรักษาภาพพจน์ของสภากาชาดไทย ซึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญ สำหรับปัญหาหรืออุปสรรคที่ดิฉันคิดว่า เป็นปัจจัยสำคัญอีกประการหนึ่ง และคิดว่าเป็นเรื่องที่ต้องแก้ไขสำหรับสำนักงานก็คือ ปัญหาเรื่องบุคลากร  ปัจจุบันเรามีบุคลากรน้อยมากเมื่อเทียบกับงานใหญ่ๆ บางงานที่ต้องการกำลังคนมาก บางทีทำกันแทบไม่ทัน  แต่สภากาชาดไทยยังอยู่ในสภาวะที่ทุกอย่าง ต้องชะลอตัวลงหมด จึงทำให้ทำงานกันลำบาก  แต่อย่างไร เราก็ไม่หยุดนิ่ง.....เมื่อดิฉันประสบปัญหาจะใจเย็น ค่อยๆคิด ค่อยๆแก้ปัญหาไปทีละเล็กละน้อย การที่เราใจเย็นจะช่วยได้มาก เพราะการตัดสินใจผลีผลามไปบางอย่างอาจเสียหายได้ ต้องค่อยๆคิดให้รอบคอบก่อนแล้วจึงตัดสินใจ  จึงจะเป็นประโยชน์ต่องานของเรา ดิฉันถือว่าอุปสรรคในการทำงานทุกอย่างแก้ไขได้ อาจจะช้าบ้าง ไม่มีอะไรเกินความสามารถของมนุษย์ที่จะทำ

 

 

** คุณหญิงช่วยงานสังคมสงเคราะห์เยอะ แล้วครอบครัวจะมีเวลาดูแล หรือใช้เวลาว่างกับครอบครัวได้อย่างไร

    … นับว่าดิฉันเป็นผู้ที่โชคดีที่ได้รับการสนับสนุนจากครอบครัวให้มาทำงานด้านสังคมสงเคราะห์สภากาชาดไทย  องค์การสาธารณกุศลของคนไทยที่มีพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ ทรงดำรงตำแหน่งเป็นสภายิกาสภากาชาดไทย และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นอุปนายิกาสภากาชาดไทย  ถือเป็นงานอันทรงเกียรติที่ดิฉันได้รับทั้งสามีและลูกจะคอยให้กำลังใจกับดิฉันมาโดยตลอด โดยเฉพาะในเวลาที่ดิฉันรู้สึกท้อถอยและเหนื่อยล้ากับงาน เพราะว่างานสังคมสงเคราะห์เป็นงานที่ต้องการ การเสียสละ ทั้งแรงกายและแรงใจ ทำงานเพื่อช่วยเหลือผู้ที่ด้อยโอกาสผู้ทุกข์ยากเดือดร้อนในสังคมโดยเฉพาะอย่างยิ่ง งานที่ดิฉันรับผิดชอบ เป็นงานเกี่ยวกับการจัดกิจกรรมจัดหารายได้ เป็นการทำงานที่ไม่เป็นเวลา และเป็นงานที่หยุดนิ่งไม่ได้ บางครั้งวันหยุดก็ต้องทำงาน หรือไปร่วมงานที่ผู้อื่นจัดบ้าง จะได้รู้จักผู้คนมากขึ้น รวมทั้งจะได้เรียนรู้รูปแบบการจัดหารายได้ที่เรายังไม่เคยจัดไปในตัวด้วย  ต้องเรียนรู้อยู่ตลอดเวลา...แต่อย่างไรก็ดี เราต้องจัดสรรเวลาให้เป็น จะต้องไม่ลืมที่จะให้เวลากับครอบครัว ดิฉันจะจัดสรรเวลาช่วงวันหยุดเท่าที่จะจัดสรรได้อยู่กับครอบครัวทำกิจกรรมร่วมกัน เช่นไปพักผ่อนต่างจังหวัดร่วมกับสามี ลูกและหลานๆ ทานอาหารนอกบ้านร่วมกัน

 

 

** มีงานไหนที่คุณหญิงทำด้วยความผูกพันหรือยังห่วงอยู่

    …จริงๆ แล้วดิฉันมีความผูกพันกับงานหารายได้ทุกชิ้นที่รับผิดชอบ มากบ้างน้อยบ้าง เพราะเราทำงานด้านนี้มานานคลุกคลีกับการจัดงานหารายได้หลากหลายรูปแบบ บางงานจัดขึ้นทุกปี จนกลายเป็นงานที่เราคุ้นเคย เวลามีงานเหมือนได้กลับไปเจอเพื่อนๆที่ได้มาจัดงานร่วมกันอีก อย่างเช่นงานกาชาดประจำปี  ถ้าถามว่า ห่วงงานไหม  ตอนนี้ยังห่วงโครงการไดเร็คเมล เพราะเป็นงานหารายได้โครงการใหม่ ที่สำนักงานเพิ่ม เริ่มดำเนินการขึ้นเพียงปีเศษ  แต่ได้ผลตอบรับที่ดีเกินความคาดหมาย โครงการไดเร็คเมลนี้ประสบผลสำเร็จอย่างดีในต่างประเทศ ซึ่งต้องใช้เวลาในการดำเนินการหลายปี ดังนั้นเรายังต้องเรียนรู้กระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานนี้อีกมาก

 

 

** สตรีไทยปัจจุบันมีบทบาทเพิ่มมากขึ้น คุณหญิงคงอยากให้ช่วยทางด้านสังคมสงเคราะห์มากขึ้นเช่นกัน ท่านจะช่วยเสนอแนะได้อย่างไร

    … สภาพสังคมในปัจจุบัน สนับสนุนให้ผู้หญิงเข้ามามีบทบาทในสังคมมากขึ้น ไม่จำกัดให้มีบทบาทเป็นเพียง  “ผู้ตาม” อีกต่อไป ดังนั้นจึงอยากให้ผู้หญิงทุกคนนำความสามารถหรือความถนัดที่มีอยู่ รวมทั้งสิ่งที่ท่านคิดว่าทำได้ดีมาใช้ให้เป็นประโยชน์ต่องานสังคมสงเคราะห์มากขึ้น ดิฉันเชื่อว่า ท่านจะรู้สึกอิ่มเอมใจกับการที่ได้ร่วมแบ่งปันความสุขไปให้กับผู้ที่ด้อยโอกาสในสังคม

 

 

** คุณหญิงรู้สึกอย่างไรเมื่อได้รับการคัดเลือกเป็นสตรีดีเด่น ประเภทนักสังคมสงเคราะห์

   … รู้สึกดีใจ ภาคภูมิใจ และเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้รับรางวัลอันทรงเกียรตินี้ การได้รับการคัดเลือกในครั้งนี้ เป็นเสมือนมาตรฐานที่เตือนตัวเองว่าจะต้องมีการพัฒนา และเรียนรู้สิ่งใหม่ๆอยู่เสมอ ดิฉันขอขอบคุณทางสมาคมส่งเสริมบุคลิกสตรีที่มอบรางวัลนี้ให้ เพื่อทำหน้าที่เสมือนตัวแทนของหญิงไทยยุคใหม่ที่ได้มีโอกาสทำงานอันเป็นสาธารณประโยชน์ให้กับสังคม...ขอบคุณค่ะ